آیا راستگویی شما را جذابتر نشان میدهد؟
نکات کلیدی
- با وجود شیوع فریبکاری، ما معمولاً دیگران را راستگو میدانیم.
- افراد هنگام گفتن حقیقت، جذابتر به نظر میرسند.
- اثر «جذابیتِ حقیقت» هنگام ارزیابی زنان قویتر است.
جذابیت بینفردی شکلهای گوناگونی دارد؛ از ظاهر فردی گرفته تا زبان بدن، از نوع پوشش تا شیوه رفتار. این جذابیت همچنین شامل «شیمی»ای میشود که از طریق شخصیت و گفتوگو شکل میگیرد. با این حال، در دنیای امروز که تقریباً هر کسی میتواند «نقش مناسب را بازی کند» یا «حرفهای درست بزند»، این پرسش مطرح میشود که چرا ما حتی در همان برخورد اول بهطور ناخودآگاه جذب برخی افراد میشویم و نه دیگران. پژوهشها نشان میدهند که برخی نشانهها و ویژگیهای شخصیتی وجود دارند که باعث میشوند ما به بعضی افراد بیش از دیگران گرایش پیدا کنیم.
جذابیتِ اصالت
لین تنبرینکه و همکاران (2025) تأثیر راستگویی بر جذابیت را بررسی کردند. آنها پژوهش خود را با این واقعیت آغاز کردند که با وجود فراوانی فریب در تعاملات بینفردی، ما بهندرت به صداقت دیگران شک میکنیم. با این حال، حتی زمانی که تردیدی درباره راست یا دروغ بودن سخن فرد وجود ندارد، ارزیابیهای غیرمستقیم ما از صداقت یا فریبکاری میتواند متفاوت باشد.
نتایج سه مطالعه نشان داد که افراد هدف، زمانی که حقیقت را میگفتند، در مقایسه با زمانی که دروغ میگفتند، جذابتر ارزیابی میشدند. این اثر تا حدی به واسطه ادراک «گشودگی» و «گرمی» شخصیت فرد توضیح داده میشد. پژوهشگران همچنین دریافتند که «اثر جذابیتِ حقیقت» در مورد زنان قویتر از مردان است، اما به جنسیت ارزیاب بستگی ندارد. از منظر کاربردی، این یافتهها نشان میدهد که ما ممکن است حتی بدون آنکه آگاهانه در حال قضاوت صداقت کسی باشیم بیشتر به سمت افراد صادق گرایش پیدا کنیم.
جذابیت، نزدیکشدن و اصالت
تنبرینکه و همکاران همچنین به پویایی گفتوگو توجه کردند. آنها دریافتند که شرکتکنندگان، در لحظات حساس پرسشوپاسخ (یعنی «لحظه راست یا دروغ»)، نسبت به افراد فریبکار جذابیت کمتری احساس میکردند؛ در مقایسه با پرسشهای پایهای که در آن همه افراد حقیقت را میگفتند. افزون بر این، زمانی که یک فرد درباره یک موضوع هم راست میگفت و هم دروغ، در همان موضوع مشخص، هنگام گفتن حقیقت جذابتر از زمانی بود که دروغ میگفت.
در بررسی تفاوتهای جنسیتی، مشخص شد که اثر جذابیتِ حقیقت در مورد زنان پررنگتر است و برداشتهایی مانند گشودگی و گرمی میتوانند نقش میانجی در این رابطه داشته باشند. پژوهشگران در توضیح این یافته اشاره میکنند که رفتارهایی مانند ناخوشایند بودن، همکاری نکردن و ارائه جزئیات اندک، از پیشبینهای رفتاری فریبکاری محسوب میشوند.
هزینههای اجتماعی فریب در برابر صداقت
از آنجا که جذابیت و جذاببودن، دستکم تا حدی، بر زندگی اجتماعی ما اثر میگذارند، تنبرینکه و همکاران تأکید میکنند که تمایل افراد به نزدیکشدن به راستگویان بهجای دروغگویان، میتواند نشاندهنده هزینههای اجتماعی فریب در زندگی روزمره باشد. این موضوع میتواند بر شیوهای که افراد چه در روابط شخصی و چه در موقعیتهای حرفهای در پی صداقت بیشتر هستند، اثر بگذارد.
در دنیای معاصر که «راستگویی» با مفهوم شفافیت گره خورده است، بسیاری از افراد بخش زیادی از زندگی خود را هم آنلاین و هم آفلاین به اشتراک میگذارند، هرچند گاهی برای حفظ امنیت خود و خانوادهشان، برخی جزئیات خصوصی را پنهان میکنند. با این حال، شواهد نشان میدهد که در چارچوب اشتراکگذاری سنجیده و مسئولانه از تعریف و تمجیدهای صادقانه گرفته تا بیان پیشینه و تجربههای کاری صداقت، در بیش از یک معنا، بهترین سیاست است.
منابع:
- [i] ten Brinke, Leanne, Isaac Raymundo, Merusha Mukherjee, and Dana R. Carney. “Some Evidence That Truth-Tellers Are More Attractive Than Liars.” Personality & Social Psychology Bulletin 51, no. 6 (2025): 900–909.
