چرا بعضی زن و شوهرها بر سر موضوعی به ظاهر ساده، ساعتها بحث میکنند و آخرش هیچکدام احساس نمیکنند حرفشان شنیده شده است؟ چرا یک نفر وقتی ناراحت میشود، بیشتر حرف میزند، پیگیری میکند و دنبال توضیح میگردد، اما طرف مقابل سکوت میکند، فاصله میگیرد یا ترجیح میدهد بحث را تمام کند؟ و چرا همین الگو ممکن است بارها و بارها تکرار شود، حتی وقتی هر دو نفر واقعاً یکدیگر را دوست دارند؟ کتاب «محکم در آغوشم بگیر» نوشته سو جانسون دقیقاً از همین نقطه وارد بحث میشود. جانسون، روانشناس و یکی از چهرههای شناختهشده در حوزه زوجدرمانی، تلاش میکند به خواننده نشان دهد که بسیاری از تعارضهای زناشویی را نمیتوان فقط از روی موضوع ظاهری دعوا فهمید. پشت بسیاری از این بحثها، نیازهای عاطفی عمیقتری وجود دارد؛ نیاز به دیدهشدن، اهمیت داشتن، امنیت، اطمینان و احساس اینکه «وقتی به تو احتیاج دارم، کنارم هستی.» کتاب «محکم در آغوشم بگیر» درباره چیست؟ سو جانسون این کتاب را بر پایه رویکرد زوجدرمانی هیجانمدار (EFT) نوشته است؛ رویکردی که در آن رابطه عاطفی و پیوند میان زوجین اهمیت زیادی دارد. از نگاه جانسون، زوجها گاهی در چرخههایی گرفتار میشوند که خودشان هم دیگر نمیدانند چگونه وارد آن شدهاند. یکی اعتراض میکند، دیگری عقب میکشد. عقبکشیدن نفر دوم، اضطراب نفر اول را بیشتر میکند و باعث میشود او با شدت بیشتری پیگیری کند. نفر دوم نیز فشار بیشتری احساس میکند و بیشتر فاصله میگیرد. بعد از مدتی، دعوا ممکن است درباره موضوعی کاملاً متفاوت به نظر برسد؛ درباره پول، خانواده همسر، تربیت فرزند، تلفن همراه، دیر آمدن به خانه یا حتی یک جمله ساده. اما مسئله عمیقتر میتواند این باشد: «آیا هنوز برای تو مهم هستم؟» این نگاه یکی از جذابترین بخشهای کتاب است؛ چون به جای اینکه زوجین را صرفاً به «کمتر دعوا کردن» یا «بهتر حرف زدن» دعوت کند، تلاش میکند…
چرا بعضی زن و شوهرها بر سر موضوعی به ظاهر ساده، ساعتها بحث میکنند و آخرش هیچکدام احساس نمیکنند حرفشان شنیده شده است؟
چرا یک نفر وقتی ناراحت میشود، بیشتر حرف میزند، پیگیری میکند و دنبال توضیح میگردد، اما طرف مقابل سکوت میکند، فاصله میگیرد یا ترجیح میدهد بحث را تمام کند؟
و چرا همین الگو ممکن است بارها و بارها تکرار شود، حتی وقتی هر دو نفر واقعاً یکدیگر را دوست دارند؟
کتاب «محکم در آغوشم بگیر» نوشته سو جانسون دقیقاً از همین نقطه وارد بحث میشود. جانسون، روانشناس و یکی از چهرههای شناختهشده در حوزه زوجدرمانی، تلاش میکند به خواننده نشان دهد که بسیاری از تعارضهای زناشویی را نمیتوان فقط از روی موضوع ظاهری دعوا فهمید. پشت بسیاری از این بحثها، نیازهای عاطفی عمیقتری وجود دارد؛ نیاز به دیدهشدن، اهمیت داشتن، امنیت، اطمینان و احساس اینکه «وقتی به تو احتیاج دارم، کنارم هستی.»
کتاب «محکم در آغوشم بگیر» درباره چیست؟
سو جانسون این کتاب را بر پایه رویکرد زوجدرمانی هیجانمدار (EFT) نوشته است؛ رویکردی که در آن رابطه عاطفی و پیوند میان زوجین اهمیت زیادی دارد.
از نگاه جانسون، زوجها گاهی در چرخههایی گرفتار میشوند که خودشان هم دیگر نمیدانند چگونه وارد آن شدهاند. یکی اعتراض میکند، دیگری عقب میکشد. عقبکشیدن نفر دوم، اضطراب نفر اول را بیشتر میکند و باعث میشود او با شدت بیشتری پیگیری کند. نفر دوم نیز فشار بیشتری احساس میکند و بیشتر فاصله میگیرد.
بعد از مدتی، دعوا ممکن است درباره موضوعی کاملاً متفاوت به نظر برسد؛ درباره پول، خانواده همسر، تربیت فرزند، تلفن همراه، دیر آمدن به خانه یا حتی یک جمله ساده.
اما مسئله عمیقتر میتواند این باشد:
«آیا هنوز برای تو مهم هستم؟»
این نگاه یکی از جذابترین بخشهای کتاب است؛ چون به جای اینکه زوجین را صرفاً به «کمتر دعوا کردن» یا «بهتر حرف زدن» دعوت کند، تلاش میکند آنها بفهمند در چرخه تکرارشونده رابطه چه اتفاقی برای احساس امنیت و صمیمیتشان میافتد.
چرا آدمهایی که همدیگر را دوست دارند، مدام با هم درگیر میشوند؟
یکی از نکات مهم کتاب این است که عشق به تنهایی نمیتواند جلوی شکلگیری الگوهای مخرب ارتباطی را بگیرد.
ممکن است یک زن عمیقاً همسرش را دوست داشته باشد، اما وقتی احساس میکند او از نظر عاطفی در دسترس نیست، مدام سؤال بپرسد، گلایه کند یا دنبال اطمینان گرفتن باشد.
از طرف دیگر، ممکن است مردی واقعاً همسرش را دوست داشته باشد، اما در مواجهه با این فشار، سکوت کند، بحث را رها کند یا خودش را کنار بکشد.
هر دو نفر ممکن است تصور کنند دیگری مشکل اصلی است.
زن میگوید: «اگر برایش مهم بودم، اینقدر سرد برخورد نمیکرد.»
مرد میگوید: «اگر اینقدر به من فشار نمیآورد، راحتتر میتوانستم با او حرف بزنم.»
و این چرخه دوباره تکرار میشود.
جانسون کمک میکند زوجین به جای تمرکز صرف بر رفتار ظاهری طرف مقابل، چرخهای را ببینند که هر دو نفر در شکلگیری و ادامه آن نقش دارند.
«محکم در آغوشم بگیر» درباره دلبستگی چه میگوید؟
یکی از پایههای فکری کتاب، نظریه دلبستگی است. دلبستگی فقط موضوعی مربوط به کودکی نیست. انسان در بزرگسالی نیز به رابطهای نیاز دارد که در آن احساس کند فرد مهم زندگیاش در دسترس، پاسخگو و قابل اتکاست.
به همین دلیل، بعضی رفتارهایی که در زندگی مشترک از بیرون غیرمنطقی به نظر میرسند، ممکن است از یک نگرانی عاطفی سرچشمه گرفته باشند.
فردی که مرتب میپرسد «دوستم داری؟»، شاید فقط دنبال شنیدن یک جمله عاشقانه نباشد.
فردی که بعد از دعوا کاملاً سکوت میکند، شاید فقط قصد تنبیه همسرش را نداشته باشد.
فردی که از بیتوجهی همسرش به شدت ناراحت میشود، ممکن است بیش از خود آن اتفاق، از معنایی که برایش دارد آسیب ببیند.
کتاب تلاش میکند این لایههای عمیقتر را قابل مشاهده کند.
هفت گفتوگوی مهم برای رابطه زوجین
ساختار کتاب نیز جالب است. جانسون در ادامه، مسیرهایی را برای گفتوگو و بازسازی رابطه پیشنهاد میکند و به زوجها کمک میکند چند مرحله مهم را پشت سر بگذارند.
یکی از اهداف اصلی این گفتوگوها، شناختن چرخه منفی رابطه است؛ همان الگوی تکراریای که باعث میشود هر دو نفر در یک دعوای آشنا، نقشهای آشنای خودشان را بازی کنند.
بعد از شناخت این چرخه، زوجین باید بتوانند احساسات عمیقتری را که پشت واکنشهایشان پنهان شده، بیان کنند.
مثلاً به جای اینکه فرد فقط بگوید:
«تو هیچوقت به من توجه نمیکنی.»
بتواند به بخش آسیبپذیرتر تجربه خودش نزدیک شود:
«وقتی از تو فاصله میبینم، احساس میکنم برایت مهم نیستم و میترسم تنها بمانم.»
تفاوت این دو جمله فقط در لحن نیست. جمله دوم اطلاعات بیشتری درباره دنیای درونی فرد در اختیار همسرش قرار میدهد و امکان شکلگیری یک گفتوگوی متفاوت را بیشتر میکند.
این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
محکم در آغوشم بگیر برای زوجهایی که میخواهند رابطه عاطفی خود را بهتر بفهمند، کتاب قابل تأملی است؛ مخصوصاً اگر احساس میکنند در یک چرخه تکراری گرفتار شدهاند.
برای مثال:
- زوجهایی که بر سر مسائل مشابه بارها دعوا میکنند.
- افرادی که احساس میکنند همسرشان از نظر عاطفی از آنها فاصله گرفته است.
- زوجهایی که یکی از آنها دائماً دنبال گفتوگو و اطمینان گرفتن است و دیگری بیشتر سکوت و فاصله را انتخاب میکند.
- کسانی که بعد از دعوا نمیدانند چگونه دوباره به صمیمیت برگردند.
- افرادی که میخواهند رابطه عاطفی خود را عمیقتر کنند و فقط به مدیریت اختلافها اکتفا نکنند.
البته این کتاب قرار نیست جای زوجدرمانی را بگیرد. در روابطی که تعارض شدید، خشونت، خیانت یا مشکلات جدی و طولانیمدت وجود دارد، مطالعه کتاب میتواند آگاهیبخش باشد، اما دریافت کمک تخصصی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
یکی از مهمترین درسهای کتاب
شاید یکی از ارزشمندترین نکتههای «محکم در آغوشم بگیر» این باشد که در بسیاری از دعواهای زناشویی، چیزی که زوجین به زبان میآورند با چیزی که واقعاً نیاز دارند یکی نیست.
ممکن است بحث از «چرا زنگ نزدی؟» شروع شود، اما سؤال عمیقتر این باشد:
«آیا میتوانم روی تو حساب کنم؟»
ممکن است دعوا با «چرا به حرفم گوش نمیدی؟» ادامه پیدا کند، اما احساس پشت آن این باشد:
«آیا برایت مهم هستم؟»
وقتی زوجین بتوانند این لایه را ببینند، گفتوگویشان میتواند از سرزنش و دفاع فاصله بگیرد و به سمت شناخت نیازهای عاطفی یکدیگر حرکت کند.
آیا خواندن «محکم در آغوشم بگیر» ارزش دارد؟
اگر به دنبال کتابی درباره بهبود رابطه زوجین، شناخت دلبستگی در ازدواج و افزایش صمیمیت عاطفی هستید، «محکم در آغوشم بگیر» گزینه قابل توجهی است.
نقطه قوت کتاب این است که به خواننده کمک میکند با نگاه متفاوتی به اختلافهای زناشویی نگاه کند. به جای اینکه هر دعوا را یک اتفاق جداگانه ببینیم، میتوانیم الگوی تکرارشوندهای را پیدا کنیم که در پس بسیاری از این اختلافها جریان دارد.
شاید بعد از خواندن کتاب، دفعه بعد که یک بحث آشنا بین شما و همسرتان شروع شد، قبل از اینکه فقط به موضوع دعوا فکر کنید، یک سؤال دیگر هم به ذهنتان برسد:
«الان بین ما چه اتفاقی افتاده که هر دو دوباره وارد همین چرخه شدیم؟»
همین سؤال میتواند شروع نگاه متفاوتی به رابطه باشد.
مشخصات کتاب
نام کتاب: محکم در آغوشم بگیر
نویسنده: سو جانسون (Sue Johnson)
موضوع: روانشناسی ازدواج، دلبستگی، روابط عاطفی و زوجدرمانی
مناسب برای: زوجها، افراد در آستانه ازدواج و علاقهمندان به روانشناسی روابط
درباره نویسنده
سو جانسون روانشناس و پژوهشگر حوزه روابط عاطفی بود که بیش از همه به خاطر توسعه و گسترش رویکرد زوجدرمانی هیجانمدار شناخته میشود. آثار او تلاش میکنند پیوند عاطفی میان زوجین و نقش احساس امنیت در روابط بزرگسالان را توضیح دهند.
«محکم در آغوشم بگیر» یکی از شناختهشدهترین آثار اوست و مفاهیم تخصصی مربوط به دلبستگی و زوجدرمانی را برای مخاطب عمومی توضیح میدهد.
